ართროზი - გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობის გზები

21/06/2023

ართროზი არის სახსრების დეგენერაციული დაავადებაა, რაც ჩვეულებრივ ასოცირებულია დაბერების პროცესთან ან სახსრის რეგულარულ ინტენსიურ დატვირთვასთან.

ართროზი აზიანებს სახსრის შემადგენელ ყველა ნაწილს: ძვალს, ხრტილს, იოგებს, ცხიმოვან ქსოვილს, კუნთებს და სახსრის ამომფენ ქსოვილებს. დაავადებისთვის დამახასიათებელია ხრტილის დეგრადაცია, შედეგად სახეზეა “ძვლის-ძვალთან” კონტაქტი, რაც იწვევს ძვლის დეფორმაციას, ტკივილს, სიმტკიცის და მობილობის შეცვლას.

ოსტეოართროზი შესაძლოა გამოვლინდეს ნებისმიერ სახსარში, თუმცა უფრო ხშირად გვხვდება ფალანგთაშუა, მუხლის, მენჯ-ბარძაყის სახსრების ართროზი. დაავადება, როგორც წესი, ნელ-ნელა პროგრესირებს, თუმცა ტრავმის მიღებამ შეიძლება პროცესი დააჩქაროს.

ართროზის სიმპტომები

ართროზის სიმპტომები არ ვლინდება მოულოდნელად და მწვავედ, დაავადება დროთა განმავლობაში ნელნელა პროგრესირებს. ართროზის დიაგნოსტიკამდე გარკვეული პერიოდულობით ვლინდება შემდეგი სიმპტომები:

● სახსრის ტკივილი ფიზიკური აქტივობის დროს ,ხანგრძლივი აქტივობის შემდეგ ან დღის ბოლოს

● სახსრის შებოჭილობა რომელიც ჩვეულებრივ ვლინდება დილით ან დასვენების შემდეგ

● მოძრაობის დიაპაზონის შეზღუდვა, რომელიც შეიძლება ფიზიკური აქტივობის შემდეგ გაქრეს

● შეშუპება სახსრის ირგვლივ

● კუნთების სისუსტე და ტკივილი დაზიანების მიდამოში

● სახსრის “ხრაშუნი” ( ჭრიალი)

რამ შეიძლება გამოიწვიოს ართროზი?

● ასაკი - ართროზის განვითარების რისკი იზრდება ასაკთან ერთად, ძირითადად ვლინდება 50 წელს გადაცილებულ პირებში, თუმცა ხშირად გვხვდება უფრო ახალგაზრდა პოპულაციაშიც

● სახსრის დაზიანება და გადატანილი ტრავმა- ძვლის მოტეხილობა, ხრტილის ან იოგების მთლიანობის დარღვევა

● სახსრის ინტენსიური რეგულარული დატვირთვა

● ჭარბწონიანობა - ამ დროს იზრდება სახსარზე სტრესი და ზეწოლა, გარდა ამისა ცხიმოვანი უჯრედები ხელს უწყობს ანთების განვითარებას

● გენეტიკა

● სქესი- ქალებში უფრო ხშირად ვლინდება ვიდრე მამაკაცებში

● არარაციონალური კვება

● აუტოიმუნური დაავადებები

ართროზის მკურნალობა და რეაბილიტაცია

ართროზის სრულად განკურნება არ ხდება, მაგრამ მედიკამენტები, დამხმარე მოწყობილობები, ფიზიოთერაპია გვეხმარება პროცესის მართვაში. რაც გულისხმობს , დაავადების არსებულ ეტაპზე შენარჩუნებას , პროგრესირების გადავადებას და სიმპტომების შემსუბუქებას . თუ კონსერვატიული მკურნალობა უშედეგოა, შესაძლებელია ქირურგული ჩარევა, რომელიც გულისხმობს დაზიანებული სახსრის ხელოვნური სახსრით ჩანაცვლებას.

ტკივილგამაყუჩებელი და ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები ხელმისაწვდომია ტაბლეტების, სიროფების, გელის, კრემის ან საინექციო სახით. ისინია:

● ანალგეტიკები

● ანთების საწინააღმდეგო არასტეროიდები

● კორტიკოსტეროიდები

ართროზის მკურნალობისთვის გამოიყენება ულტრაბგერითი თერაპია, ელექტროთერაპია და ლაზეროთერაპია. მკურნალობის პროცესში შესაძლოა გამოვიყენოთ PRP-თერაპია, რაც გულისხმობს თრომბოციტებით მდიდარი პლაზმის ინექციებს.